Jak zaprojektować przestrzeń, z której naprawdę każdy może korzystać? Swoje pomysły pokazali studenci Politechniki Łódzkiej. Przygotowane przez nich modele i rozwiązania były jednym z ważnych elementów konferencji poświęconej dostępności, która odbyła się 5 listopada w Łodzi.

Dostępność nie zaczyna się od pochylni dostawionej do gotowego budynku. Zaczyna się znacznie wcześniej: od pytania, kto i w jaki sposób będzie korzystał z danego miejsca. Czy bez problemu poradzi sobie tam osoba poruszająca się na wózku? Senior? Rodzic z wózkiem dziecięcym? Osoba niewidoma, niesłysząca albo neuroatypowa?

O tym właśnie rozmawiali uczestnicy konferencji zorganizowanej przez Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Łodzi, przy merytorycznym wsparciu Wydziału Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska Politechniki Łódzkiej. Studenci i eksperci pokazali również, jak można szukać praktycznych rozwiązań na przykładzie Szkoły Podstawowej nr 1 im. Janusza Korczaka w Wieruszowie.

– Coraz więcej osób dostrzega potrzebę tworzenia przestrzeni dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami i osób neuroróżnorodnych. Społeczeństwo jest coraz bardziej świadome i otwarte, dlatego potrzebujemy również architektury, która będzie odpowiadała na ich potrzeby – podkreślała Katarzyna Kubiak, studentka architektury Politechniki Łódzkiej, której grupa przygotowała projekt dla szkoły w Wieruszowie.

Studenci projektują przestrzeń dla wszystkich

Jednym z ważnych tematów konferencji była rola młodych ludzi w projektowaniu dostępnej przyszłości. Studenci, pracując nad modelami i  projektami, mogą sprawdzać swoje pomysły, szukać nowych rozwiązań i zastanawiać się, jak z przestrzeni korzystają ludzie o różnych potrzebach.

Bo nie ma jednego „typowego użytkownika”. Każdy z nas inaczej się porusza, widzi, słyszy i odbiera otoczenie. Nasze potrzeby zmieniają się także z wiekiem i na różnych etapach życia.

Dlatego dobra przestrzeń powinna być po prostu wygodna. Taka, w której każdy może łatwo się odnaleźć, bezpiecznie poruszać i samodzielnie załatwiać codzienne sprawy.

– W tym roku Politechnika Łódzka podpisała z Samorządem Województwa porozumienie, którego celem jest między innymi to, abyśmy my, jako przedstawiciele Regionalnego Centrum Polityki Społecznej, spotykali się ze studentami i opowiadali im o tym, jak należy dziś projektować przestrzeń, aby zapewnić nam wszystkim właściwe funkcjonowanie w codziennym życiu. Dostępność i projektowanie dotyczą przecież każdego z nas, na każdym etapie życia – mówiła Kamila Dudkiewicz, dyrektor Regionalnego Centrum Polityki Społecznej w Łodzi. – Młodzi ludzie uczestniczyli w spotkaniach, których częścią były między innymi warsztaty organizowane na Politechnice Łódzkiej. Pojechaliśmy także do Wieruszowa, gdzie studenci mogli obejrzeć Szkołę Podstawową nr 1 i zaprojektować, według własnych pomysłów, rozwiązania, dzięki którym będzie ona bardziej dostępna dla uczniów.

Głos tych, którzy na co dzień spotykają bariery

Podczas konferencji eksperci zastanawiali się, jak projektować przestrzeń, by rzeczywiście służyła wszystkim. Rozmawiano o tym, jak rozpoznawać bariery i zamieniać wiedzę o nich w konkretne rozwiązania.

Bardzo ważnym głosem były doświadczenia samych osób z niepełnosprawnościami. O dostępności architektonicznej i społecznej mówili self-adwokaci z Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Zgierzu. Self-adwokat to osoba z niepełnosprawnością intelektualną, która występuje we własnym imieniu, mówi o swoich potrzebach i prawach oraz pomaga innym lepiej je zrozumieć.

Uczestnicy poznali również perspektywę osób z niepełnosprawnością ruchową oraz osób  niesłyszących.

Takie doświadczenia pokazują, że bariera dla jednego człowieka może być zupełnie niewidoczna dla drugiego. Dlatego o dostępności najlepiej rozmawiać razem z tymi, którzy na co dzień mierzą się z przeszkodami.

Dostępność to coś więcej niż architektura

Rozmowa dotyczyła nie tylko budynków i chodników. Dostępność to również jasne informacje, zrozumiała komunikacja i rozwiązania cyfrowe, z których każdy może swobodnie korzystać.

Podczas konferencji poruszono także temat projektowania przestrzeni przyszłości, neuroarchitektury oraz społecznego wymiaru dostępności. Eksperci mówili o tym, jak otoczenie wpływa na nasze codzienne życie i dlaczego wspólne miejsca powinny łączyć ludzi, a nie wykluczać.

Dobra przestrzeń zaczyna się od dobrego projektu

Dostępność nie jest dodatkiem, o którym trzeba przypomnieć sobie na końcu inwestycji. Powinna być uwzględniana już na etapie pierwszych pomysłów i planów.

Dobrze zaprojektowana przestrzeń pomaga nie tylko osobom z niepełnosprawnościami. Jest wygodniejsza dla wszystkich: seniorów, dzieci, rodziców z małymi dziećmi, osób czasowo mających trudności z poruszaniem się i każdego, kto chce bez przeszkód korzystać z miasta, urzędu, szkoły czy innego wspólnego miejsca.

Dlatego tak ważne jest, by o dostępności rozmawiać już z przyszłymi architektami i projektantami. To oni będą współtworzyć przestrzeń, w której wszyscy będziemy żyć. Warto, by od początku pamiętali, że projektują ją dla ludzi: różnych, z różnymi potrzebami.

Regionalne Centrum Polityki Społecznej w Łodzi podlega Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Łódzkiego.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego