Najlepszy powód, żeby zgłosić się na profilaktyczne badanie? Chcemy żyć długo i w dobrym zdrowiu. Samobadanie jąder, badanie PSA – to bezpłatna profilaktyka, która ratuje życie. Dostępna od ręki i bezbolesna. W Łódzkiem średni czas życia mężczyzny to prawie 74 lata, a kobiety – 81 lat. 7,11 roku – o tyle krócej żył w 2025 roku przeciętny mężczyzna w Polsce niż kobieta. Każdego dnia o tym, że ma raka prostaty dowiaduje się 48 Polaków.

Statystyki nie pozostawiają złudzeń, wg danych GUS za rok 2025 przeciętny mężczyzna w Polsce żyje o 7,11 roku. W Łódzkiem – wg najnowszych danych GUS – średni czas życia mężczyzny to prawie 74 lata, a kobiety – 81 lat. Mężczyźni częściej niż kobiety odkładają troskę o zdrowie na później. Z programu Moje zdrowie, z którego może skorzystać każdy dorosły od 20 r.ż. w Łódzkiem skorzystał tylko 1 na 6 panów. W najmłodszej grupie wiekowej 20-29 lat z badań skorzystało 2x mniej panów niż pań (13% m – 26%).

Wizyta u lekarza? Badania? Wielu mężczyzn przyznaje, że odkłada je na później z obawy przed diagnozą i skomplikowanym leczeniem, które uniemożliwi mu spełnianie się w wielu życiowych rolach. Tymczasem nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy niektóre choroby układu krążenia czy nowotwory takie jak rak płuc, rak prostaty czy jądra, mogą przez długi czas rozwijać się bez wyraźnych objawów.

Z badań „Trwanie życia w 2025 r.” GUS oraz Raportu NFZ „Zdrowie? Męska sprawa!” z 2023 r. wynika, że tylko 43% mężczyzn przynajmniej raz w życiu odwiedziło kardiologa. Wizyta u urologa również nie należy do tych, które chętnie wpisujemy do kalendarza. Powody są różne: obawa przed wykryciem poważnej choroby (36% badanych mężczyzn), ale też wstyd i skrępowanie związane z samym badaniem (33%)

Dziś 48 Polaków dowie się, że ma raka prostaty

Jak wynika z raportu „Nowotwory złośliwe w Polsce” z 2021 roku, średnio 48 mężczyzn każdego dnia dowiaduje się, że ma raka prostaty. Około 25% nowo zdiagnozowanych osób ma już przerzuty. Ten nowotwór stanowi już ok. 20 proc. wszystkich rozpoznanych nowotworów złośliwych. Oznacza to, że co piąty mężczyzna zmagający się z chorobą onkologiczną, choruje na raka prostaty. Rak prostaty zajmuje 3. miejsce wśród zgonów z powodu nowotworów złośliwych u mężczyzn. Według najnowszego raportu Krajowego Rejestru Nowotworów – w 2023 roku w Łódzkiem 1214 mężczyzn usłyszało diagnozę: rak prostaty.

W listopadzie od kilku lat przypomina się kwestię chorób urologicznych. U mężczyzn mamy choroby nieco analogiczne jak u kobiet. U panów też występują nowotwory złośliwe, które należy wcześnie wykrywać, bo wtedy ich wyleczalność jest bardzo dobra. Kobiety do wizyt w gabinecie ginekologicznym są przyzwyczajone. Natomiast panowie, np. w związku z rakiem prostaty, muszą zacząć przychodzić do urologa w wieku dojrzalszym. I wtedy wychodzi u nich nieśmiałość – skoro całe życie nie musieli chodzić do urologa to pojawia się pokusa, żeby wizytę odwlekać. Jeśli mam 45 lat to poczekam do pięćdziesiątki, a jak skończyłem lat 50, to odłożę to na emeryturę… – mówi dr. Tomasz Konecki, kierownik I Kliniki Urologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

Promujemy regularną samokontrolę jąder, młodym mężczyznom zwracamy uwagę jak się badać i uczulamy, aby jeśli wyczują coś niepokojącego w jadrze (zgrubienie, guzek) podczas samobadania, mają natychmiast zgłosić się do urologa. Jeśli raka jądra wykryjemy szybko, szansa na wyleczenie to ponad 90% – dodaje z kolei dr Radosław Boniecki, koordynator poradni CSK UM.

Namawiam każdego z panów do wizyty u urologa, do skorzystania z programu Moje Zdrowie i badania PSA. To może być Wasz pierwszy krok do kompleksowego zajęcia się swoim zdrowiem i zaplanowania badań profilaktycznych czy zmiany stylu życia. Statystyki są bezlitosne, wskazują, że mężczyźni żyją krócej, a przecież chcemy dla siebie i bliskich długiego życia w dobrym zdrowiu – dodaje z kolei Artur Olsiński, dyrektor łódzkiego NFZ.

Im wcześniej wykryta choroba, tym większa szansa na jej wyleczenie, dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne wykonywanie badań. Czas ma duże znaczenie nie tylko w przypadku chorób notworowych. Dzięki badaniom profilaktycznym możesz uniknąć wielu schorzeń, w tym raka jądra, prostaty, jelita grubego, cukrzycy czy zakrzepicy.

Profilaktyka to męska sprawa. Badanie PSA zrobisz od ręki

• W każdym wieku pamiętaj o regularnym samobadaniu jąder raz w miesiącu. Na raka jądra najczęściej chorują młodzi mężczyźni w wieku 14 – 35 lat. W 95 proc. przypadków rak może być całkowicie wyleczalny. Warunkiem jest jego wczesne wykrycie.
• Po 40. roku życia regularnie badaj prostatę (PSA oraz konsultacja urologiczna). Skierowanie do urologa otrzymasz od lekarza POZ.
• Po 60. roku życia raz w roku mężczyzna powinien zrobić USG jamy brzusznej, aby lekarz ocenił m.in. nerek i pęcherza moczowego.

Wykrycie choroby w początkowej fazie rozwoju zwiększa szanse na wyleczenie. Może upłynąć kilka lat od momentu pojawienia się pierwszych komórek rakowych do wystąpienia objawów choroby.

Dzięki szerokiej dostępności badania PSA, aktualnie nawet 75% przypadków raka gruczołu krokowego jest rozpoznawana w stadium bezobjawowym. Nieprawidłowe stężenie PSA wykrywane jest już na bardzo wczesnym etapie choroby i wraz z nieprawidłowym wynikiem badania per rectum jest przesłanką do przeprowadzenia dalszych badań.

Badanie PSA możesz zrobić u lekarza POZ po otrzymaniu skierowania na badanie lub w ramach programu Moje Zdrowie – każdy mężczyzna po 50 roku życia, otrzyma to badanie w pakiecie. Z programu Moje Zdrowie skorzystasz w swoim POZ, pierwszy krok to wypełnienie ankiety na IKP w aplikacji MojeIKP lub u swojego lekarza POZ.

Męskie nowotwory w Łódzkiem

Postęp w leczeniu raka prostaty jaki miał miejsce w ciągu ostatnich 20 lat sprawił, że wcześniej wykryty rak prostaty może być chorobą przewlekłą. Dostępnych jest wiele metod leczenia – od aktywnego nadzoru po leczenie systemowe, a wybór optymalnej terapii zależy od stopnia zaawansowania choroby, kategorii ryzyka choroby, przewidywanego czasu przeżycia i preferencji pacjenta.

NFZ od 1 kwietnia 2022 r. finansuje leczenie chirurgiczne raka gruczołu krokowego z zastosowaniem systemu robotowego. Dzięki pomocy robota operacja usunięcia prostaty jest mniej inwazyjna, dzięki wykonywaniu mniejszych nacięć i mniejszemu ubytkowi krwi, skraca się także czas rekonwalescencji.

W 2025 r. w Łódzkiem lekarze z użyciem robotów medycznych usunęli prostatę u 468 chorych na raka prostaty – to o 100 zbiegów więcej niż przed rokiem. Z operacji chorzy mogą korzystać w: szpitalach w Łodzi i w Bełchatowie. Łódzki NFZ zapłacił za te zapłacił za te zabiegi 17, 1 mln zł. Średni czas pobytu chorego w szpitalu wynosił od 2 do 5 dni.