Nadchodzą ekstremalne upały. Udar cieplny i słoneczny, odwodnienie to stan zagrożenia życia i zdrowia. NFZ apeluje: w upał zadbaj o siebie i Bliskich – szczególnie seniorów i dzieci. Upał wpływa na poziom koncentracji i efektywność pracy – pamiętaj o tym prowadząc samochód i podczas pracy, jeśli używasz niebezpiecznych narzędzi.

Podczas nadchodzących upałów rośnie ryzyko odwodnienia oraz przegrzania organizmu. Upał może doprowadzić do udaru słonecznego lub cieplnego, który jest stanem zagrażającym zdrowiu, a nawet życiu.

Upał jest wtedy, gdy temperatura powietrza przy powierzchni ziemi przekracza 30 st. C. W ciągu dnia, najwyższa temperatura występuje pomiędzy godziną 15 a 18, a nie jak się powszechnie sądzi – w południe. Największe promieniowanie UV notowane jest w godzinach 12.00-13.00.

[ZOBACZ] Poradnik pacjenta: Słońce, a nasza skóra. Jak uniknąć oparzeń słonecznych? (KLIKNIJ W LINK)

SŁOŃCE. CZERNIAK I POPARZENIA SŁONECZNE

Szczególnie intensywna ekspozycja oraz oparzenia słoneczne (w szczególności części ciała rzadko wystawianych na słońce) wiążą się z większym ryzykiem czerniaka niż przewlekłe przebywanie na słońcu. Kluczowe są m.in. poważne oparzenia słoneczne objawiające się bąblami i pęcherzami (oparzenia II stopnia), zwłaszcza w dzieciństwie. Kto powinien szczególnie chronić się przed słońcem:

• dzieci: ich skóra jest znacznie cieńsza i mniej odporna na działanie promieni UV
• osoby z jasną karnacją: w szczególności osoby o rudych lub blond włosach, z dużą ilością piegów lub licznych znamion
• pacjenci po przeszczepach narządów
• osoby po zabiegach medycyny estetycznej
• pacjenci przyjmujący leki światłouczulające.

WODA, OKULARY, UNIKANIE SŁOŃCA

Dzieci

• Pod żadnym pozorem nie zostawiaj dzieci i zwierząt w zaparkowanym pojeździe. Temperatura w nagrzanym samochodzie może dochodzić do 50 – 60 °C.
• Dzieci podczas upałów nie powinny wychodzić z domu. Jeżeli musisz wyjść, ubierz dziecko w lekką, przepuszczającą powietrze, jasną odzież. Pamiętaj o czapce, najlepiej z daszkiem.
• Chroń dziecko przed słońcem, m.in. używając parasolki nad wózkiem nawet wtedy, kiedy ten stoi w ocienionym miejscu.
• Podawaj dziecku letnie, lecz nie zimne napoje, w szczególności ziołowe i/lub owocowe herbatki, a także wodę mineralną lub sok.
• Kąp dziecko w letniej (nie zimnej!) wodzie.

Seniorzy

• Seniorzy podczas upałów nie powinni wychodzić z domu. Jeżeli jest to niezbędne, to koniecznie z nakryciem głowy.
• Osoby starsze zwykle przyjmują większe ilości leków. Podczas upałów, gdy organizm się odwadnia, ich stężenie w organizmie może się zwiększyć nawet do zagrażającego życiu. W związku z tym, powinny one bardzo uważnie monitorować swoje samopoczucie, a przede wszystkim stosować się do zaleceń związanych z postępowaniem podczas upałów.

1. Dbaj o nawodnienie: pij 3- 4 litry wody dziennie, szczególnie w upalne dni.
2. Unikaj słońca w szczycie: ogranicz ekspozycję na promieniowanie UV między godziną 10:00 a 14:00.
3. Wybieraj odpowiedni ubiór: noś przewiewne ubrania z naturalnych tkanin w jasnych kolorach.
4. Stosuj wysoką ochronę SPF: regularnie używaj kremów z filtrem UV, najlepiej z wysokim faktorem SPF 50+.
5. Chroń głowę: pamiętaj o kapeluszu lub czapce.
6. Zadbaj o oczy: noś okulary przeciwsłoneczne z odpowiednim filtrem UV.
7. Unikaj alkoholu – spożywanie go odwadnia organizm i znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia udaru cieplnego.

Radzimy jeść dużo sezonowych owoców, które zawierają dużą ilość wody.

Utrzymuj ciało w chłodzie, noś luźną, przewiewną odzież, która zakrywa jak największe partie skóry. Jeśli jest gorąco, możesz również założyć mokry ręcznik na szyję.

Unikaj wysiłku fizycznego w najgorętszych godzinach dnia. Osoby, które spędzają aktywnie czas na powietrzu skupiają uwagę na wykonywanych czynnościach, a nie na otoczeniu, i mogą przeoczyć pierwsze oznaki upału.

Utrzymuj chłód w pomieszczeniach.

CZY TO UDAR?

Zaobserwuj, jak się czujesz podczas upalnych dni. Zwróć uwagę zwłaszcza na znaki ostrzegawcze, które daje organizm, gdy jest przegrzany:

• Twoje tętno wzrasta
• męczysz się
• zaczynasz szybko oddychać
• masz zawroty głowy
• dostajesz gorączki
• masz dreszcze
• oddajesz mniej moczu niż zwykle – to może być objaw odwodnienia.

Niepokojące objawy – kiedy udać się do lekarza?

Niektóre objawy wymagają szybkiej reakcji i oceny medycznej. Zgłoś się do lekarza niezwłocznie, jeśli:

• oparzenia obejmują dużą powierzchnię ciała
• skóra nie wykazuje oznak gojenia po kilku dniach
• pojawiają się zawroty głowy, gorączka lub wymioty
• dochodzi do zaburzeń świadomości lub utraty przytomności
• występują objawy udaru cieplnego
• pojawiają się oznaki zakażenia ran np. ropa, nieprzyjemny zapach, gorączka.

Wzywanie pomocy

Jeśli zauważysz objawy przegrzania organizmu u siebie lub innej osoby, natychmiast zadzwoń na 112 lub 999 po pomoc. Te objawy to zwłaszcza: dreszcze, suchość skóry, przyśpieszony oddech, wysoka temperatura ciała, nudności, zawroty głowy.

Jeśli ktoś w Twoim otoczeniu potrzebuje pomocy, bo np. zasłabł, reaguj! Wezwij pomoc i zabierz tę osobę w cień – jeśli to możliwe.